AMSTERDAM — Nederlandse bloemisten en bloemenwinkeliers staan onbewust bloot aan aanzienlijke gezondheidsrisico’s door bestrijdingsmiddelenresiduen op snijbloemen, een probleem dat in de sector nauwelijks wordt besproken. Recente incidenten in het buitenland en groeiend wetenschappelijk bewijs suggereren dat chronische blootstelling aan deze chemicaliën ernstige aandoeningen kan veroorzaken bij werknemers, wat leidt tot schokkende sluitingen van bloemenzaken. De noodzaak tot transparantie in de importketen en striktere regelgeving wordt steeds urgenter geacht om de gezondheid van professionals in de bloemensector te beschermen.
De ernst van de situatie kwam pijnlijk aan het licht toen de 30-jarige Sarah Chen in Minneapolis, na jaren van onverklaarbare migraine, misselijkheid en cognitieve achteruitgang, haar succesvolle bloemenzaak met tien werknemers moest sluiten. Hoewel Chen acht jaar in het vak zat, gelooft ze nu dat haar symptomen direct verband hielden met dagelijkse blootstelling aan pesticiden op de bloemen die ze verwerkte. “Het was angstaanjagend om te ontdekken dat mijn werk mij ziek maakte,” aldus Chen. “En waarom praat niemand hierover?”
Gebrek aan Regulering Vormt Toxicologische Dreiging
Deskundigen waarschuwen dat geïmporteerde snijbloemen vaak worden omschreven als ‘giftige bommen’ vanwege het hoge gehalte aan bestrijdingsmiddelen. Deze chemicaliën zijn cruciaal om bloemen vrij te houden van ziekten en plagen tijdens de lange transportroutes vanuit landen als Ecuador, Colombia, Kenia en Ethiopië. In tegenstelling tot voedselproducten kennen snijbloemen in de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten geen maximale residulimieten (MRL’s) voor pesticiden.
Dit gebrek aan toezicht creëert een ernstig risico voor werknemers, omdat de pesticiden gemakkelijk door de huid kunnen dringen of via inademing in het lichaam terechtkomen. Een studie uit 2018 analyseerde 90 boeketten en vond daarin 107 verschillende pesticiden. Schokkend genoeg werden 70 van deze stoffen aangetroffen in de urine van bloemisten, zelfs bij degenen die handschoenen droegen. Blootstellingsniveaus aan sommige stoffen, zoals Clofentezine (door Amerikaanse autoriteiten als potentieel kankerverwekkend beschouwd), lagen in sommige gevallen viermaal hoger dan de aanvaardbare drempel.
Professor Michael Eddleston, deskundige op het gebied van klinische toxicologie aan de Universiteit van Edinburgh, benadrukt de kritieke toezichtlacune. “In sectoren als de katoenteelt is er substantiële vooruitgang geboekt om het chemicaliëngebruik te verminderen. Maar voor bloemen wordt er nauwelijks toezicht gehouden, waardoor de prikkel ontbreekt om de langetermijnpraktijken te veranderen.”
Tragedie in Frankrijk Vraagt om Actie
De problematiek kreeg tragische aandacht in Frankrijk na de dood van de 11-jarige Emmy Dubois in 2022. Emmy, de dochter van bloemiste Sophie Dubois, overleed aan kanker. In een baanbrekende beslissing erkende het Franse compensatiefonds voor pesticidenslachtoffers een formeel verband tussen de ziekte van Emmy en de blootstelling van haar moeder aan pesticiden tijdens de zwangerschap.
Onderzoekers Jean-Noël Jouzel en Giovanni Prete hebben vergelijkbare interviews gevoerd met bloemisten, waarbij drie verhalen een verontrustende gelijkenis vertoonden: twee bloemisten verloren een kind aan kanker en een derde heeft een kind met neurologische ontwikkelingsstoornissen. Hoewel directe oorzakelijke verbanden moeilijk te bewijzen zijn, wordt het cumuleren van bewijs over beroepsmatige gezondheidsrisico’s steeds sterker.
Onduidelijke Ketens en Gebrek aan Voorlichting
Veel bloemisten in de Benelux en daarbuiten zijn zich totaal onbewust van de risico’s. Professionele training, zelfs door gerenommeerde instanties, besteedt vaak weinig aandacht aan de gevaren van pesticiden. Angela Oliver, CEO van de Britse Floristen Associatie, merkt op dat er geen openbare richtlijnen bestaan over beroepsrisico’s voor bloemisten. De meeste onafhankelijke bloemenzaken kopen hun bloemen ‘blind’ in bij groothandels, zonder duidelijke etikettering over chemicaliëngebruik of herkomst, wat de traceerbaarheid onmogelijk maakt.
Gezien de complexiteit van de toeleveringsketens en het onbekende gevaar, pleiten experts voor onmiddellijke actie. Voormalig bloemiste Chen, wiens symptomen verdwenen zijn nadat ze haar bedrijf sloot, adviseert collega’s om verhoogde voorzichtigheid te betrachten: “Draag handschoenen, gebruik luchtreinigers en probeer meer lokaal geproduceerde bloemen in te kopen om de blootstelling te minimaliseren.”
Terwijl Frankrijk bezig is met een onderzoek dat mogelijk zal leiden tot MRL’s voor bloemen en verplichte chemische etikettering, benadrukken experts de noodzaak van een sectorbrede aanpak. De Nederlandse bloemensector, die een cruciale rol speelt in de mondiale handel, staat voor de uitdaging om transparant te worden over de chemische residuen op de producten die zij verhandelen, om zo de gezondheid van haar eigen professionals te waarborgen. De onzichtbare gevaren op de perfecte snijbloem vragen om een urgentie die tot nu toe grotendeels genegeerd is.