HONGKONG – De populaire en geurige Bloemenmarkt van Mong Kok staat voor een onzekere toekomst nu de regering van Hongkong plannen voor grootschalige stadsvernieuwing doordrukt. Deze plannen, gericht op de modernisering van achterstallige infrastructuur, dreigen het unieke karakter en de bestaanszekerheid van ongeveer 150 handelaren in de Yau Tsim Mong-wijk fundamenteel te veranderen of zelfs teniet te doen. De voorgestelde transformatie veroorzaakt grote bezorgdheid onder markthandelaren, natuurbeschermers, en bewoners, die vrezen dat de socioculturele essentie van de markt verloren gaat ten gunste van commerciële ontwikkeling.
Al meer dan een halve eeuw is de Bloemenmarkt, die zich voornamelijk langs de 200 meter lange Flower Market Road uitstrekt, een van de meest levendige en karakteristieke straatbeelden van Hongkong. De markt, waar geurende bloemen, van betaalbare boeketten tot kostbare orchideeën, worden verhandeld, is een essentiële ontmoetingsplek. Vooral tijdens het Lunar New Year trekken tienduizenden mensen naar de locatie om bloeiende perziktakken en andere gelukbrengende planten te kopen. Samen met nabijgelegen markten, zoals de Yuen Po Street Bird Garden en de Goldfish Market, vormt het een cultureel en toeristisch knooppunt. Veel huidige verkopers zijn tweede- of derdegeneratie bloemisten, die hun familiebedrijven erfden die in de jaren zestig en zeventig werden opgericht.
De Urban Renewal Authority (URA) onderzoekt sinds 2019 de herontwikkelingsmogelijkheden als onderdeel van een breder mandaat om verouderde stadsdelen te revitaliseren. Hoewel gedetailleerde plannen nog niet openbaar zijn gemaakt, variëren de geopperde scenario’s van bescheiden verbeteringen — zoals betere afwatering en verlichting — tot ambitieuzere projecten. Deze kunnen de sloop van huidige structuren en de herontwikkeling tot geïntegreerde complexen, inclusief residentiële of commerciële componenten, omvatten.
De autoriteiten benadrukken de noodzaak om verouderde infrastructuur aan te pakken, terwijl het ‘karakter van de markt’ behouden moet blijven. Het gebrek aan concrete details over huurbescherming, financiële compensatie en verhuisregelingen voor de huidige handelaren heeft echter tot diepe angst geleid.
Transparantie en Betaalbaarheid Cruciaal
De ervaringen met eerdere herontwikkelingsprojecten in Hongkong werpen een schaduw over het plan. De transformatie van de Central Market en de Wan Chai Market leidde in beide gevallen tot aanzienlijk hogere bedrijfskosten, waardoor veel kleine, traditionele handelaars geen plaats meer vonden. Handelaren vrezen dat dit proces, bekend als gentrificatie, zal leiden tot hun verdrijving, vooral degenen die opereren onder informele of maandelijkse huurcontracten.
“Er is een duidelijke kloof tussen de officiële retoriek over het behoud van het karakter en het ontbreken van concrete toezeggingen inzake huurprijzen en bescherming van de handelaren,” aldus een districtsraadslid van Yau Tsim Mong, die meer transparantie eist in het planningsproces.
Conservatieve groepen bepleiten dat de immateriële culturele waarde van de Bloemenmarkt — de gemeenschapspraktijken en economische relaties — even belangrijk is als het fysieke erfgoed. Zij waarschuwen dat zelfs de meest zorgvuldige fysieke reconstructie de levende ziel van de markt gemakkelijk kan vernietigen.
Vanuit praktisch oogpunt is enige ingreep noodzakelijk. De markt kampt met ernstige infrastructuurproblemen, waaronder slechte afwatering die leidt tot overstromingen, onvoldoende sanitaire voorzieningen voor bezoekers en gevaarlijke overbevolking tijdens piekuren. De uitdaging ligt in het oplossen van deze problemen zonder de handelaars te verdringen.
Langdurig Overleg Vertraagt Beslissingen
De overheid heeft aangegeven de consultatie met belanghebbenden over de toekomst van de markt voort te zetten tot 2026. Dit langdurige onzekerheidstraject hindert handelaars bij langetermijnbeslissingen over investeringen in apparatuur, contracten met leveranciers of bedrijfsopvolging.
Internationale voorbeelden tonen aan dat succesvolle modernisering mogelijk is. Singapore heeft traditionele markten gemoderniseerd met behulp van gesubsidieerde huurprijzen om de betaalbaarheid voor kleine handelaars te waarborgen. De sleutel tot een succesvolle uitkomst in Hongkong ligt in vroege, betekenisvolle betrokkenheid van alle belanghebbenden en concrete garanties voor de bescherming van de huidige marktgemeenschap, in plaats van een benadering die de maximalisatie van projectwaarde vooropstelt.
De Bloemenmarkt functioneert ondanks de dreiging nog steeds volop. De uitkomst van deze discussie zal bepalend zijn voor de manier waarop Hongkong een balans vindt tussen stadsmodernisering en het behoud van zijn unieke culturele identiteit in de komende decennia.